નિર્મલા સીતારામન દ્વારા ગિફ્ટ સિટીમાં વિદેશી ચલણ સેટલમેન્ટ સિસ્ટમનું ઉદ્ઘાટન

પોસ્ટ તારીખ: ૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫ | લેખક: ન્યૂઝ ટીમ

ગુજરાતના ગિફ્ટ સિટી ખાતે એક ઐતિહાસિક પગલું ભરતાં, કેન્દ્રીય નાણાં મંત્રી નિર્મલા સીતારામનએ ૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫ના રોજ મુંબઈમાં આયોજિત ગ્લોબલ ફિનટેક ફેસ્ટ ૨૦૨૫ દરમિયાન વિદેશી ચલણ સેટલમેન્ટ સિસ્ટમ (FCSS)નું ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ નવી સિસ્ટમ ગિફ્ટ સિટીના ઈન્ટરનેશનલ ફાઈનાન્સિયલ સર્વિસીસ સેન્ટર (IFSC)ને વૈશ્વિક નાણાકીય હબ તરીકે સ્થાપિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

આ સિસ્ટમની શરૂઆત સાથે, ગિફ્ટ સિટી હવે હોંગકોંગ, ટોક્યો અને મનીલા જેવા વૈશ્વિક નાણાકીય કેન્દ્રોની હરોળમાં ઊભું રહેશે, જે વિદેશી ચલણના સેટલમેન્ટને સ્થાનિક સ્તરે સરળ બનાવે છે.

આજ સુધી, IFSCમાં વિદેશી ચલણના વ્યવહારો કોરસ્પોન્ડન્ટ બેન્કિંગ ચેનલો દ્વારા થતા હતા, જેમાં ૩૬-૪૮ કલાકનો વિલંબ થતો હતો અને બહુવિધ બેન્કોની સંડોવણી રહેતી હતી. નવી FCSS સિસ્ટમ આ પ્રક્રિયાને રીઅલ-ટાઈમ અથવા નજીકના રીઅલ-ટાઈમમાં પૂર્ણ કરશે, જેનાથી કાઉન્ટરપાર્ટી જોખમો ઘટશે, લિક્વિડિટી મેનેજમેન્ટ સુધરશે અને વ્યવસાયની સરળતા વધશે.

“આ સિસ્ટમ ભારતને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને રોકાણના ક્ષેત્રમાં નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે.” – નિર્મલા સીતારામન

આ સિસ્ટમનું સંચાલન ઈન્ટરનેશનલ ફાઈનાન્સિયલ સર્વિસીસ સેન્ટર્સ ઓથોરિટી (IFSCA) દ્વારા પેમેન્ટ એન્ડ સેટલમેન્ટ સિસ્ટમ્સ એક્ટ, ૨૦૦૭ હેઠળ કરવામાં આવશે. સ્ટાન્ડર્ડ ચાર્ટર્ડ બેન્કને ખુલ્લી બિડિંગ પ્રક્રિયા દ્વારા સેટલમેન્ટ બેન્ક તરીકે પસંદ કરવામાં આવી છે, જે ભારત-યુકે સહયોગનું પ્રતીક છે.

નિર્મલા સીતારામનએ ભારતની ફિનટેક શક્તિની પ્રશંસા કરી, જણાવ્યું કે ભારત વિશ્વમાં ત્રીજા ક્રમે ફિનટેક કંપનીઓ ધરાવે છે અને ડિજિટલ પેમેન્ટમાં અગ્રેસર છે, જેમાં ૨૦૨૪-૨૫માં ૧૮,૫૮૦ કરોડથી વધુ UPI ટ્રાન્ઝેક્શન થયા.

નાણાં મંત્રીએ ફિનટેક કંપનીઓને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI), બ્લોકચેન અને ઈન્ટેલિજન્ટ ફાઈનાન્સનો ઉપયોગ કરીને પારદર્શક અને જોખમ-અનુમાનિત ઉત્પાદનો વિકસાવવા પ્રોત્સાહન આપ્યું. જોકે, તેમણે ડીપફેક વીડિયો જેવા ટેક્નોલોજીના દુરુપયોગ સામે પણ ચેતવણી આપી. તેમણે અનુમાન વ્યક્ત કર્યું કે ૨૦૨૮ સુધીમાં AI-સક્ષમ ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ (GCCs) ભારતની AI સેવાઓની આવકમાં ૩૦-૩૫% ફાળો આપશે.

આ પગલું ગિફ્ટ સિટીને વૈશ્વિક સ્તરે વધુ આકર્ષક બનાવશે અને ભારતની ફિનટેક અને નાણાકીય હબ તરીકેની મહત્વાકાંક્ષાને વેગ આપશે. ગુજરાતના આ નાણાકીય કેન્દ્રનું ભવિષ્ય ઉજ્જવળ દેખાય છે, અને આ નવી સિસ્ટમ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારીઓ અને રોકાણકારો માટે નવી તકો ખોલશે.

વધુ માહિતી માટે, IFSCA અથવા નાણાં મંત્રાલયની સત્તાવાર વેબસાઈટની મુલાકાત લો.