16 નવેમ્બરે ઉજવાયો રાષ્ટ્રીય પ્રેસ દિવસ

ભારત દર વર્ષે 16 નવેમ્બરના રોજ રાષ્ટ્રીય પ્રેસ દિવસની ઉજવણી કરે છે, જે પ્રેસ કાઉન્સિલ ઓફ ઈન્ડિયા (PCI)ની સ્થાપનાને ચિહ્નિત કરે છે. 1966 માં સ્થપાયેલ PCI, પત્રકારત્વના ઉચ્ચ ધોરણો જાળવવા અને ભારતમાં પ્રેસની સ્વતંત્રતાનું રક્ષણ કરવા માટેની મુખ્ય સંસ્થા છે. આ દિવસ લોકશાહીના ‘ચોથા સ્તંભ’ તરીકે સ્વતંત્ર અને જવાબદાર પ્રેસની આવશ્યક ભૂમિકાને સન્માનિત કરે છે.

મીડિયા લેન્ડસ્કેપમાં વૃદ્ધિ અને આધુનિકીકરણ

ભારતનું મીડિયા ક્ષેત્ર નોંધપાત્ર રીતે વિસ્તર્યું છે. 2004-05માં 60,143 થી વધીને 2024-25માં નોંધાયેલા પ્રકાશનોની સંખ્યા 1.54 લાખ થવાનો અંદાજ છે. તાજેતરના કાનૂની સુધારાઓએ ક્ષેત્રને આધુનિક બનાવ્યું છે.PRP (પ્રેસ અને સામયિક નોંધણી અધિનિયમ), 2023 એ મીડિયા નિયમનને આધુનિક બનાવ્યું છે. પ્રેસ સેવા પોર્ટલ દ્વારા મેગેઝિન નોંધણીને ડિજિટાઇઝ કરવામાં આવી છે, જેણે છ મહિનામાં 40,000 પ્રકાશકોને ઓનબોર્ડ કર્યા છે અને 3,000 પ્રેસની નોંધણી કરી છે. આ પહેલો પ્રકાશકો માટે ‘વ્યવસાય કરવાની સરળતા’ (Ease of Doing Business) વધારવા અને જીવંત મીડિયા ઇકોસિસ્ટમને ટેકો આપવા પર ભાર મૂકે છે. આ દિવસે પત્રકારત્વમાં શ્રેષ્ઠતા માટેના રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો પણ એનાયત કરવામાં આવે છે.